Verfilming van Simenons Le chat zondag op TV 5

De Franse filmregisseur Pierre Granier-Deferre (1927-2007) heeft in 1971 een verfilming gerealiseerd van het boek Le chat uit 1966 van Georges Simenon (1903-1986). Het is één van de talrijke omzettingen in bewegende beelden van een roman van Simenon, die niet alleen geldt als de meest gelezen schrijver van de twintigste eeuw, maar tevens als de meest verfilmde auteur van succesvolle romans. Daartoe gebruikte hij tevens, in ieder geval elf, pseudoniemen, waarvan de bekendste, en tamelijk voor de hand liggende, Georges Sim is.
En dat is niet zo moeilijk als je zoveel leesbare boeken hebt geschreven, waarvan de grote reeks romans ook nog weer mede worden gedragen door de vele politieverhalen omtrent Commissaire Maigret, die ook — met en hele reeks verschillende hoofdrolspelers uit tal van naties — het grote witte doek in bioscoopzalen, alsmede het huiskamer-beeldscherm hebben gehaald.
Over Le chat, met twee toenmalige grootheden van de Franse cinema — Simone Signoret en Jean Gabin — is op 11 april 2009 een deel van een langer artikel gewijd op onze moedersite Cultuurtempel.
__________
Afbeelding: Auteur Georges Simenon in 1963, slechts enkele jaren voordat hij Le chat publiceerde. (Foto: Erling Mandelmann.)

Catherine Deneuve in sprookjesfilm Jacques Demy

In 1970 heeft de Franse regisseur Jacques Demy (1931-1990) één van de minder bekende Sprookjes van Moeder de Gans' uit 1697 van Charles Perrault (1628-1703) verfilmd: Peau d'âne (Ezelsvel). Net als in zijn eerdere film Les parapluies de Cherbourg (1964) is Jacques Demy erin gslagd Catherine Deneuve [1] voor een belangrijke rol te engageren. Naast haar komen we andere vooraanstaande grootheden uit de Franse cinema van die dagen tegen: Jean Marais (1913-1998) en Jacques Perrin (geb. 1941). Van dit sprookje heeft de regisseur, net als van Les parapluies de Cherbourg een musicalfilm gemaakt. Binnen de nouvelle vague is Demy verantwoordelijk voor diverse rolprenten vol fantasie en aangename drukte.

In het Blauwe Koninkrijk sterft de uitzonderlijk knappe koningin, waarna haar weduwnaar — de koning, gespeeld door Jean Marais — de gelofte aflegt dat hij nimmer zal trouwen met iemand die minder knap is dan wijlen de koningin. Dat betekent praktisch dat alleen zijn dochter in aanmerking zou komen.
Deze rolprent wordt op zondag 11 april in de middag uitgezonden tussen 14:05 uur en 15;30 uur door het eerste Nederlandstalige Belgische televisienet Eén.
__________
[1] Geïnteresseerden in de fenomenale Catherine Deneuve worden hier en nu geadviseerd te kijken naar de thema-avond over deze actrice. Te zien op Arte-televisie, eveneens op  zondag 10 april vanaf 20:14 uur tot 23:40 uur.
__________
Foto: Regisseur Jacques Demy.

De verborgenheden van Parijs als film uit 1943

Verfilmd avonturenverhaal

Op zondag 3 januari 2010 kunt u op de televisiezender TV 5 Monde kijken naar de klassieke Franse avonturenfilm Les mystères de Paris uit 1943 van Jacques Baronicelli (1881-1951). De rolprent is gemaakt naar de gelijknamige roman van Eugène Sue (1804-1857), die voor het eerst in 1843 als boek is verschenen, doch voordien als feuilleton, verspreid over de jaren 1842-43.
Een Nederlandse versie van het boek uit de jaren zeventig van de vorige eeuw — in de vertaling/bewerking van iemand die zich op latere leeftijd de naam Richard ten Berge heeft aangemeten — bevat meer dan tweehonderdveertig afbeeldingen uit de oorspronkelijke Franse feuilleton-editie begonnen in 1842. In de film ziet u Marcel Herrand (1897-1953), Alexandre Rignault (1900-1985) en Lucien Coëdel (1899-1947). Hoewel het een Franse speelfilm betreft die via een Franstalige zender de ether in wordt gezonden, wordt deze toch voorzien van Franse ondertitels. De rolprent wordt uitgezonden vanaf 23:45 uur op zondag tot in de nacht op maandag 4 januari, 01:05 uur.

___________

Afbeeldingen

1. De Franse auteur Eugène Sue, geschilderd door François Gabriel Guillaume Lepaulle (1804-1886).

2. Eén van de talrijke gravures die in de eerste uitgave in boekvorm van Les mystères de Paris zijn opgenomen. Deze afbeelding siert de voorzijde van het omslag van de Nederlandse bewerking.

Monte-Christo-verfilming uit 1954 op Arte-tv

Succesvolle roman

Arte-televisie vertoont op maandag 28 december — in de middag tussen 14:20 uur en 17:25 uur — de tweedelige avonturenfilm Le comte de Monte-Christo, een Italiaans-Franse coproductie uit 1954, geregisseerd door Robert Vernay (1907-1979), naar de gelijknamige roman uit het — niet zelden door collega's zeer fel bekritiseerde — 'schrijfatelier' van Alexandre Dumas père (1802-1870). Aan dit boek is gewerkt in de jaren 1844-45. In 1855 is er een rijk geïllustreerde editie verschenen met zo'n 240 prenten. Een Nederlandse vertaling, die op naam staat van Richard ten Berge, en die in de jaren zestig in ons land is uitgegeven, is verlucht met al deze gravures.

De twee delen van de rolprent worden op Arte direct na elkaar uitgezonden; daarin treden Jean Marais (1913-1996), Lia Amanda (*1932) en Robert Pigaut (1919-1989) op.

__________

Afbeelding: Een van de ruim 240 gravures uit de editie van 1855, opgenomen in de Nederlandse vertaling. Deze bevindt zich op de achterzijde van het stofomslag van dat boek.

Simenon-verhaal in Delannoy-speelfilm op Arte-tv

Halverwege
Hoewel het inmiddels een halve eeuw geleden is dat de Franse regisseur Jean Delannoy (1908-2008) het korte verhaal Le baron de l'ecluse van de in het Belgische Luik geboren, Franse romancier Georges Simenon (1903-1989) heeft verfilmd, zijn alle vier protagonisten nog steeds begrippen in de geschiedenis van de Franse film. Dat zijn in de eerste plaats Jean Gabin (1904-1976) en Micheline Presle (geboren 1922), en in nauwelijks mindere mate voor Jacques Castelot (1914-1989) en Jean Desailly (1920-2008). In het midden van zijn lange leven heeft de regisseur dit verhaal aan het celluloid toevertrouwd.
Baron Jérôme Antoine — op het witte doek is dat Jean Gabin — heeft een luxueus leven geleid, maar kan dat op basis van zijn financiéle status niet voortzetten. Daarom probeert hij dat te forceren door geld te lenen en aan de goktafel winsten te boeken. Dan geschiedt inderdaad een wonder en wint hij elf miljoen (oude Franse) francs. Als aanbetaling wordt hem een jacht gegeven, dat hij direct in gebruik neemt, en samen met zijn vroegere geliefde Perle — gespeeld door Micheline Presle — zet hij koers naar Monte Carlo. Onderweg krijgen ze pech in de directe omgeving van een sluis. Tijdens dat intermezzo leert die Perle een rijke man kennen, genaamd Maurice Montbernon — die wordt vertolkt door Jean Desailly — met wie ze wel in het huwelijksbootje wil stappen. Dat betekent dat de nog steeds berooide baron-met-jacht — zijn grote heeft hij immers nog niet uitgekeerd gekregen — er plotseling helemaal alleen voorstaat.
Filmscribenten hebben erop gewezen dat de film het goed doet vanwege de acteerprestaties van de vier protagonisten — geen wonder met die bezetting — maar dat de regisseur nogal oppervlakkig is gebleven.
Arte-televisie zendt deze film uit op vrijdag 15 mei, 's middags tussen 14:45 uur en 16:25 uur. Deze Frans-Italiaanse coproductie die vanaf 1960 in roulatie is, en is voorzien van muziek door Jean Prodromidès, zal opnieuw worden uitgezonden op zondag 25 mei, eveneens vanaf 14:45 uur.
____________
Foto: De in 1922 geboren Franse actrice Micheline Presle.

Cléments Gervaise naar Emile Zola's L'Assommoir

Sociale rolprent
Op zondag 19 april wordt de inmiddels klassieke speelfilm Gervaise, uit 1956 van René Clément (1913-1996), naar de roman L'Assommoir uit 1877 van Emile Zola (1840-1902) via TV5 uitgezonden, tussen 21:00 en 22:50 uur.
De rolprent toont de wasvrouw Gervaise, hoofdpersoon uit de genoemde roman — gespeeld door de Duitse actrice Maria Schell (1926-2005) —, die door haar man wordt verlaten en aanvankelijk het geluk schijnt te vinden bij een goede vent, die in de bouw werkt. Kort daarna flikkert hij tijdens zijn werk van het dak en raakt daardoor werkloos, en heeft hij geen enkel uitzicht op nieuw werk, waardoor hij aan de drank raakt. Daarmee is iedere hoop op een betere toekomst voor Gervaise en haar kinderen vervlogen.

Waardering
Hoewel het om een literaire verfilming gaat, is de rolprent niet geheel gespeend van suggestief-emotionele elementen, waardoor deze film, althans mede, een status heeft gekregen die in de huidige tijd veelal als tranentrekker wordt gekwalificeerd. De film werd overladen met prijzen, waarbij de actrice-protagoniste ook weer een hoofdrol heeft vervuld.
Het sociale element — in de vorm van een anti alcohol stellingname — werd eveneens hogelijk gewaardeerd. De afwijzing van het misbruik van het 'kostelijke vocht' dat meestentijds echter als genotmiddel wordt gekwalificeerd, was voor ieder duidelijk die in haar of zijn jeugd wel eens is geconfronteerd — niet zelden was tijdens een les op de lagere school — met het prentje van zeker een eeuw geleden, waarin een klein kind haar papa uit een café mee naar huis probeert te praten Ach vader, niet meer!

De schrijver
De schilder Paul Cézanne (1839-1906) was reeds jong een klasgenoot van Emile-Edouard-Charles-Antoine Zola, en toen deze, dertig jaar oud, in het huwelijk trad, was die jeugdvriend zijn getuige. Enkele jaren tevoren, in 1867, had Zola succes met de roman Thérèse Raquin, die als meesterwerk wordt onthaald.
Voordien had de schrijver, als knaap en jongeman, het niet bepaald gemakkelijk gehad. Zijn vader was in 1847, toen Zola zeven jaar oud was, overleden, waardoor Emile en zijn moeder in een moeilijke situatie achterbleven. Voor het lyceum kreeg hij een beurs, maar het leren liep aanvankelijk nogal moeizaam, maar na verloop van tijd profileerde hij zich als een briljante student, waarna hij, op zijn achttiende, samen met zijn moeder naar Parijs is vertrokken.
Daar kon hij echter niet aarden en zo deed hij geen eindexamen. Maar er moest wel brood op de plank komen en daardoor werd hij aanvankelijk douanier, maar dat beviel hem zo slecht dat hij ontslag nam. Zonder middelen van bestaan heeft hij zelfs enige tijd mussen gegeten.
In 1862 trad hij, als magazijnknecht, in dienst van uitgeverij Hachette, waar hij zich al snel wist op te werken, zelfs tot chef in de uitgeverij, en tegelijkertijd publiceerde hij gedichten in tijdschriften.
____________
Afbeeldingen
1. Voorzijde van het stofomslag van een gebonden club-editie van de roman L'Assommoir.
2. Voorkant van een Home Cinema-editie van de film Gervaise, die in de prijzen viel als beste buitenlandse film van het jaar 1956. Voorop Maria Schell.
3. Achterkant van het stofomslag van die editie van L'Assommoir.

Esmeralda en Quasimodo in de beleving van Jean Delannoy op eerste Paasdag op België Eén-televisie

Ellendigen als protagonisten
De auteur Victor-Marie Hugo — die op dit ondermaanse van 1802 tot in het jaar 1885 heefr rondgescharreld — was een generaalszoon, die niet alleen de bijnaam Napoléon der literatuur heeft verworven, maar die tevens over de beroemdste der Bonapartes in 1852 een boek met proza heeft gepubliceerd onder de titel Napoléon le petit. Eénentwintig jaar eerder, in 1831 had hij reeds één van de beide romans gepubliceerd die zijn roem voor de (eerstkomende) eeuwigheid zouden vestigen: Notre Dame de Paris — een tamelijk omvangrijk epos in elf boeken, dat niet zelden wordt uitgegeven in twee delen —, drie decennia later gevolgd door Les Misérables, waaraan hij in 1860 was begonnen en die op de laatste dag van de maand juni in 1862 voor het eerst is uitgekomen.

Levende Legende
Tijdens zijn verblijf op aarde was Victor Hugo reeds legendarisch geworden — een adjectief waar je steeds voorzichtiger mee moet worden, aangezien het al te veelvuldig, en vooral te onpas, wordt uitgekraamd, maar dat voor sommigen, waaronder inderdaad deze Franse veelzijdige auteur, terecht werd en wordt gebruikt —, niet alleen vanwege hetgeen hij schreef, maar tevens door zijn houding in de maatschappij in het algemeen en binnen de kunsten en de politiek in het bijzonder. Hij rebelleerde binnen de kerk en tevens in de wereld van de kunsten. In Parijs liet hij zich kennen als iemand die zich sterk maakte voor hervormingen was. Zodra hij echter in verbanning leefde, positioneerde hij zich als repubikein. Niet alleen de beide bovengenoemde romans zijn vooralsnog onsterfelijk gebleken, ze hebben tal van bewerkingen, vertalingen en omzettingen in beelden en muziek mogen beleven.

Verfilming uit 1956
De beroemdste verfilming van Notre Dame de Paris werd in 1956 gerealiseerd door Jean Delannoy, die in 2008 op honderdjarige leeftijd is gestorven. In het Frans werd de titel van het boek voor de film aangehouden, onder meer in Duitsland en Nederland kreeg de rolprent de titel De Klokkenluider van de Notre Dame mee. De hoofdrol daarin was voor Anthony Quinndaa (1915-2001) die als gebochelde kolokkenluider in contact komt met de, vooral mannelijke, zinnen prikkelende zigeunerin Esmeralda, die werd uitgebeeld door Gina Lollobrigida (geboren in 1927).
Tijdens eerste paasdag zendt het Eerste, Nederlandstalige Belgische televisienet met de originele naam EEN de verfilming van goed een halve eeuw geleden weer eens uit: tussen 14:05 uur en 16:05 uur. Het is een nog altijd prima te verteren spektakelstuk met hier en daar nadrukkelijk uitgelichte diep-tragische, maar wel heel menselijke emoties.
____________
Afbeeldingen
1. Voorzijde van het eerste deeltje van de in 1956 verschenen, tweedelige pocketeditie in de reeks Bibliothèque précieuse van de Parijse uitgever Gründ.
2. Voorplat van de in 2002 verschenen Duitse biografie van Jörg W. Rademacher in de reeks dtv-portrait (31055).
3. Voorkant van het tweede deeltje van de onder Afb. 1 beschreven pocketeditie.

Zola's Thérèse Raquin van Marcel Carné via TV5

Virtuoze aanpak
Negentig jaar is de virtuoze filmregisseur Marcel Carné geworden (1906-1996), wiens meest actieve periode tussen zijn dertigste en zeventigste jaar lag. Zijn formaat bleek al snel aan het begin van zijn carrière met Quai des brumes (1938) en in het laatste oorlogsjaar (1945) met Les enfants du paradis.
Acht jaar later nam hij de roman Thérèse Raquin uit 1867 van Emile Zola (1840-1902) onder handen voor een verfilming met onder meer Simone Signoret (1921-1985) en Raf Vallone (1916-2002), nadat scenarist Charles Spaak (1903-1975) de handeling had verplaatst van Parijs naar Lyon en daarnaast bijna negen decennia naar voren had gezet, waardoor de gebeurtenissen zich aan het begin van de jaren vijftig in de vorige eeuw afspelen.
Carné's film wordt op maandag 6 april vertoond op TV5, tussen 14:00 uur en 15:55 uur.

Het filmverhaal
Een vrouw, die al geen ouders meer heeft en ook nog eens ongelukkig gehuwd is, ontmoet alsnog de liefde van haar leven en die beiden gaan zo in elkaar op dat allerlei waarden vervagen en uiteindelijk tot een grote tragedie leiden.
Hoewel er in 1953 al wel kleurenfilms werden gemaakt, was zwart/wit toch nog de meest gangbare vorm; de beelden die Roger Hubert (1903-1964) heeft geschoten, zijn van uitzonderlijke kwaliteit.

Zola's roman
Na het verschijnen, in 1867, van de roman Thérèse Raquin werden daarover —hoe kan het ook anders — polemieken gevoerd. De fameuze Charles Augustin Sainte-Beuve (1804-1869) schreef echter: "Uw oeuvre zal voor opschudding zorgen in de geschiedenis van de hedendaagse roman."
Thérèse leeft al drie jaar in de schaduw van de Notre Dame, in een doodlopende straat in de buurt van de PontNeuf, een nogal passief, teruggetrokken en schijnbaar ingeslapen leven tussen haar schoonmoeder en haar man, die een klein baantje heeft, ziekelijk is en bepaald niet aangenaam op de koop toe.
Op een avond neemt hij een jeugdvriend, Laurent, mee naar huis, die hij toevallig tegen het lijf is gelopen: jong gebleven, berstensvol temperament, blakend en voor alles in. Dat leidt ertoe dat Thérèse plotseling uit haar lethargie ontwaakt, snel een natuurlijke schoonheid ontwikkelt en van binnen vlam vat. Laurent pikt dat alles op en het komt tot heimelijke ontmoetingen, die weliswaar clandestien zijn, maar hen er niet van weerhouden tot alles bereid te zijn.
Op een zondag gaan de echtgenoot en de minnaar van Thérèse een kanotocht maken . . . . .
Daarna zijn Thérèse en Laurent verder alleen, maar de duistere kanten van datgene wat zich heeft afgespeeld heeft zich reeds in hun persoonlijkheid vastgezet en de beelden en de uitgeschreeuwde agonie van de verdwenen echtgenoot eisen hun tol door middel van een sfeer van verkilling, op de rand van vijandigheid.
____________
Afbeeldingen
1. De Franse filmregisseur Marcel Carné.
2. De Franse schrijver Émile Zola.
3. Voorzijde van de pocketeditie in de reeks J'ai lu, verschenen in december 1979. De tekening op het voorplat is van Gyula Konkoly.

Gustave Flauberts verhaal Un coeur simple verfilmd

Verhaal uit 1877
Op maandag 15 maart, 's middags vanaf 14:00 uur, vertoont TV5 Monde de speelfilm Un coeur simple: een Franse productie uit 2008, geregisseerd door Marion Laine. Dit drama in filmbeelden vindt zijn oorsprong in het gelijknamige verhaal van één van Frankrijks grootste zonen op het gebied van de literatuur: Gustave Flaubert (1821-1880). Het is van de drie verhalen, die in 1877 tezamen zijn verschenen in de bundel Trois contes. Hoewel het verhaal in een behoorlijke letter nog geen zeventig pagina's beslaat, wordt het nog bijna altijd, geheel ten onrechte, als roman aangekondigd. Doch een ooit gepostuleerde mededeling, die is gebaseerd op affectieve preoccupatie, is nu eenmaal een lang leven beschoren. Dat blijkt opnieuw, nu in gegevens over deze verfilming ook weer wordt gerept van het begrip roman. In de film zien we Sandrine Bonnaire, Marina Foïs, Pascal Elbé en Noémie Lvovsky. Deze uitzending is reeds een herhaling, maar het is niet uitgesloten dat TV5 deze film binnen redelijke termijn nogmaals zal presenteren.
____________
Afbeelding: Voorzijde van een pocket-versie, verschenen in 1956, als onderdeel van de reeks Bibliothèque précieuse van Librairie Gründ. Het gaat hier echter eveneens om de Trois contes.

Vierde verfilming van De Graaf van Monte Christo

Op BBC One-tv
Om 23:35 uur, onze tijd, begint, maandag op 19 januari via BBC One Television de uitzending van de speelfilm The Count of Monte Cristo. Het is een avonturenfilm van Kevin Reynolds naar de lijvige roman van Alexandre Dumas senior (1802-1870), die in de jaren 1844-45 in twaalf afleveringen is verschenen, mede onder druk van het enorme succes van De drie Musketiers in 1844.
De nieuwste rolprent uit 2002 is een Brits-Amerikaans-Ierse coproductie, welke de vierde omzetting op celluloid van de stof, die reeds eerder in tal van varianten tot de verbeelding heeft gesproken.
De eerste keer dat het verhaal van de in vele opzichten mishandelde graaf op het witte doek is verschenen, was in 1934 met de toen al beroemde Robert Donat in de hoofdrol. Veertig jaar later verscheen de verfilming met weer een in die periode internationaal bekende acteur: Richard Chamberlain. Enige jaren voordat Kevin Reynolds zich aan het verhaal heeft gewaagd, was er in Frankrijk een televisieserie gerealiseerd, die onder alle omstandigheden succesvol moest worden omdat Gérard Depardieu de rol van Monte Christo heeft uitgebeeld.

Ruim twee uur
De rol van het geïncarneerde kwaad in de nieuwste verflming wordt gespeeld door Guy Pearce; de protagonist van de geschiedenis is toebedeeld aan James Caviezel, die is geboren in1968 en eeuwige faam heeft behaald met zijn Jezus-vertolking in The Passion of Christ. Voor de rest zien we nog een aantal acteurs met meer dan een vage reputatie voorbijtrekken, zoals Luis Guzman, James Frain, Dagmara Dominczyk, Richard Harris en Michael Wincott.
Men kan een verhaal met zo veel geburtenissen op tal van manieren en in diverse lengtes voor het witte doek of het huiskamerscherm, dan wel voor de planken bewerken, en in die laatste voorstelling van het verhaal kan dat als drama dan wel als musical.
De film van Kevin Reynolds duurt iets meer dan twee uur, zodat de dinsdag ruimschoots is uitgebroken wanneer de afloop van het spannende verhaal aan alle kijkers is vertoond.
____________
Afbeeldingen
1. Voorzijde van het omslag van een Nederlandse bewerking van de roman, uitgegeven voor derden, door Foresta in Groningen medio jaren zeventig, daarbij inspelend op de verfilming met Richard Chamberlain. Het boek is voorzien van 244 — veelal paginagrote — gravures die zijn overgenomen van de boekuitgave uit 1855.
2. De acteur James Caviezel, die in Kevin Reynolds bewerking van Papa Dumas' teksten de rol van Monte Christo uitbeeldt.

Depardieu als kapelaan in Onder de zon van Satan

Tweede verfilming, uit 1987
Op de avond van donderdag 20 november presenteert Arte-televisie — de tweetalige Duits-Franse culturele televisiezender — tussen 21:00 en 22:35 uur één van de verfilmingen van het gelijknamige boek van Georges Bernanos (1888-1948), Sous le soleil de Satan, dat als boek voor het eerst werd uitgegeven in 1926. Dat boek was de eerste roman van Georges Bernanos, en het werd onmiddellijk een groot succes: er werden binnen korte tijd 100.000 exemplaren van verkocht. De eerste verfilming werd gerealiseerd in 1971 door Pierre Cardinal (1924-1998), met Maurice Garrel (geb 1923) in de rol van abbé Donissan, en Catherine Salvia als Mouchette. Zestien jaar later heeft regisseur Maurice Pialat (1925-2003) hetzelfde gedaan, met Gérard Depardieu als de kapelaan en Sandrine Bonnaire als het meisje Mouchette.

Uitgejouwd door pers en publiek
Toen bij pers en publiek van het filmfestival van Cannes in 1987 bekend werd dat de film Sous le soleil de Satan met een Gouden Palm werd onderscheiden, viel dat bij de pers en bij de toeschouwers in zo slechte aarde, dat de regisseur tijdens de huldiging door journalisten en toeschouwers werd uitgejouwd, hetgeen hij toen beantwoordde met een obsceen gebaar. De film, die door diverse filmkenners als zeer zware kost werd gedefinieerd, laat ons kennismaken met een jonge vrouw, die de bijnaam Mouchette heeft gekregen en haar zieleroerselen. Ze is, zonder te zijn getrouwd, zwanger geraakt en heeft vervolgens één van haar minnaars vermoord. De kapelaan probeert uit alle macht haar ziel te redden.

Sprookjesmusical naar Charles Perraults Peau d'âne als film met Catherine Deneuve en Jean Marais

Film uit 1964
Op de dag dat het Noord Nederlands Orkest in Groningen een uitvoering verzorgt van Hertog Blauwbaards Burcht — een werk waarvan de oorsprong ligt in de Sprookjes van Moeder de Gans van Charles Perrault —, zendt het eerste Belgische televisienet zaterdag — in de middag tussen 15:35 uur en 17:00 uur — de film Peau d'âne (Ezelsvel) uit, eveneens afkomstig uit Perraults verzameling Ma mère l'Oye. Deze rolprent van Jacques Demy (1931-1990) met Chatherine Deneuve in de hoofdrol dateert van 1970 en stamt nog net uit hetzelfde jaar dat deze hoofdrolspeelster met de in Spanje geboren, Mexicaanse grootmeester van het witte doek Luis Buñuel (1900-1983) de film Tristana had opgenomen.
Naast Catherine Deneuve, die — al eerder, in 1964 — met deze zelfde regisseur Les parapluies de Cherbourg had opgenomen, zien we ook een van de andere klassieke protagonisten van het Franse theater en de Franse film: Jean Marais (1913-1998), en verder Jacques Perrin (geboren 1941).
Regisseur Demy heeft in het kader van de zogeheten nouvelle vague flink wat films gemaakt die bruisen van fantasie en geen gebrek aan spektakel vertonen.
Catherine Deneuve, die in de film zelfs zingend optreedt, speelt zowel de rol van de koningin in het sprookje, alsook die van haar dochter.
____________
Afbeeldingen
1. Regisseur Jacques Demy.
2. Acteur Jean Marais, in 1947 gefotografeerd door Carl Van Vechten.

Franse speelfilm Monsieur Joseph, naar de roman van Georges Simenon, te zien op TV5 Monde

Vruchtbare pen
De Franstalige veelschrijver Georges Simenon — in het Belgische Luik geboren op 13 februari 1903 — heeft niet alleen enorme bekendheid verworven met een lange reeks psychologische speurdersromans met in de hoofdrol commissaris Jules Maigret, maar tevens met een niet geringe hoeveelheid romans over tal van figuren in de alledaagse maatschappij: van vrijgezelle oude dames tot en met de horlogemaker op de hoek. Simenon zal bij dat schrijven heel wat pennen hebben versleten, maar het aantal vrouwen dat in zijn privéleven de revue is gepasseerd voor direct lichamelijke intimiteiten, zal dat aantal vast wel overstijgen: er wordt, tevens op grond van aantekeningen door de schrijver zelf van het grote — zeg maar gerust bizarre, want in de heel directe richting van satyriasis wijzende — aantal van 10.000 gerept. Al moet voor de volledigheid worden wel toegevoegd dat dit aantal door anderen even hard van de hand wordt gewezen. Kennelijk heeft hem dat vele cohabiteren niet van zijn op één na voornaamste bezigheid afgehouden: het schrijven van leesbare boeken, die in heel veel landen zijn vertaald en in tal van reeksen, verspreid over de globe, zijn uitgekomen. Simenon had voor al die uitgaven ook een aparte ruimte, waar hij alles nauwgezet bijhield. Ook daarin beliep het aantal de tienduizend.

Monsieur Joseph
Op woensdag 16 juli vertoont de Franstalige satellietzender TV5 Monde, vanaf 21:03 uur, de speelfilm Monsieur Joseph van Olivier Langlois, uit 2007, met Daniel Prévost als Monsieur Joseph. Serge Riaboukine is politiecommissaris in de verfilming van dit verhaal van Georges Simenon, in een adaptatie van Jacques Santamaria.
Monsieur Joseph, die in werkelijkheid Youssef Hanoudi heet, is boekhandelaar van beroep. Het scheelt er niet veel aan of hij woont een halve eeuw in dezelfde wijk van een klein dorp in het Noorden.
Tot verbijstering van velen zal blijken dat een zinnetje, terloops gesproken tijdens een doodnormale ochtend, zulke ongelooflijke gevolgen kan hebben.
De rolprent, die in het jaar van verschijnen op het Festival van La Rochelle werd onderscheiden met de Prijs voor de beste mannelijke rol, zal door TV5 Monde worden herhaald op vrijdag 18 juli, vanaf 23:40 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Maigret-standbeeld in Delfzijl, waar Simenon in 1929 zijn eerste idee voor Commissaire Maigret kreeg.
2. Scène uit de film Monsieur Joseph van Olivier Langlois.

Film naar Guy de Maupassants roman Bel Ami in de nacht van dinsdag op woensdag op ARD/Das Erste

Coproductie
In de nacht van dinsdag 24 juni op woensdag 25 juni presenteert de publieke Duitse zendgemachtigde ARD/Das Erste — tussen 00:35 uur en 03:35 uur — de Duits–Italiaanse coproductie Bel Ami — Liebling der Frauen uit, met de Italiaanse titel L'uomo che piaceva alle donne — Bel Ami. Het is een film uit 2001 van regisseur Massimo Spano, naar het eerste boek met een 'volle lengte', van Guy de Maupassant (1850-1893): de roman Bel Ami die in 1885 in Frankrijk is uitgekomen.
De rol van Bel Ami komt voor rekening van de Duitse acteur Hardy Krüger junior (geb. 1948), die — evenals zijn gelijknamige, thans 80-jarige vader in de dagen van weleer — zelf ook zeer geliefd is bij (overigens niet alleen) de vrouwen. Hij lijkt weliswaar veel op zijn vader in jongere jaren, maar hij heeft iets minder hard-mannelijks dan senior indertijd, maar dat heeft ongetwijfeld mede te maken met de ontwikkeling van het verschijnsel man en de daarbij behorende maatschappelijke parafernalia. De andere hoofdrollen zijn gegeven aan Vittoria Belvedere, Giuliano Gemma en Gila von Weitershausen.
De jongeman die als protagonist deze geschiedenis 'draagt', is werkzaam als assistent in een kunstacademie, en zeer geliefd bij vrouwen, maar hij schenkt volstrekt geen aandacht aan de moeder van zijn kind. De roman van Guy de Maupassant is voor deze film aangepast door Sergio Donati en Carotta Ercolino. Er is sprake van een (de zoveelste) vrije bewerking van Maupassants roman, die overigens tevens een satire inhoudt.
Voor meer gegevens over deze film — die normaalgesproken in twee delen wordt uitgezonden, doch in dit geval alleen wordt onderbroken door de Tagesschau (tussen 02:00 en 02:05 uur) — kan men terecht op cinema nl.
____________
Afbeeldingen
1. Auteur van Bel Ami: Guy de Maupassant.
2. Hardy Krüger junior met Gila von Weitershausen, als moeder en zoon De Rooy.

Koreaanse verfilming van Les Liaisons dangereuses zaterdagnacht te zien via de NPS op Nederland 2

Koreaanse entourage
Onder de bijkans onuitspreebare Koreaanse titel Sekaendeul – Joseon namnyen ji sa met de toegevoegde Engelse titel Untold scandal wordt de verfilming uit 2003 van de roman in briefvorm Les Liasons dangereuses uit 1782 — door de Franse schrijver Pierre Cholderlos de Laclos (1741-1803), gerealiseerd door de Zuid-Koreaanse regisseur E J-Yong — door de NPS via Nederland 2 in de nacht van zaterdag 21 op zondag 22 juni, tussen 01:05 uur en 03:10 uur uitgezonden.
Dit is reeds de tweede keer dat deze roman een Koreaanse omzetting in bewegende beelden heeft gekregen. De handeling die in het boek alle ruimte laat voor eigen fantasieën van de lezers, biedt regisseurs eveneens de gelegenheid om de eigen gevoelsimpressies in beelden te vertalen. Niet in de laatste plaats doordat het hele verhaal een aaneenschakeling vormt van manipulaties over en weer door de beide protagonisten in het verhaal, dat is ontstaan en tevens voor de lezer beschikbaar is gekomen in een broeierige periode in de Franse geschiedenis — zeven jaar voordat de grote revolutie aldaar is uitgebroken. De twee aristocratische, doch decadente, figuren halen hun hart op aan de hier en daar gemene spelletjes, die gevaren met zich dragen voor het geestelijk welbevinden van de ander.
Regisseur E J-yong heeft de handeling verplaatst naar het Korea van de achttiende eeuw, waar menigeen in bepaalde sociale klassen kennelijk evenmin van de straat is geweest als het erom ging de grote manipulator op een 'partner' los te laten, met alle gevolgen vandien. Hoewel de sfeer luchtiger en zijn positie ten opzichte van het dramatische gebeuren gereserveerder is dan in al van andere verfilmingen van dit boek, is de regisseur er wel degelijk in geslaagd de erotische scènes een zeer zwoel pathos mee te geven.
De VPRO-Gids meldt dat E J-yong voor enkele aardige toevoegingen aan de plot heeft gezorgd.
____________
Afbeeldingen
1. Pierre-Ambroise-François Cholderlos de Laclos, auteur van de zeer veel besproken Franse roman in briefvorm Les Liaisons dangereuses, voor het eerst verschenen in 1782.
2. E J-yong, de Zuid-Koreaanse regisseur, geboren te Seoul in 1966. Conventioneler gespeld zou zijn naam er zo uitzien: Ji Jae-3. Achterplat van Tome second van de tweedelige uitgave uit 1959 van Les Liaisons dangerueses voor de Amis du Club du Livre du Mois. Ondanks de relatief hoge oplage van 9.160 exemplaren zijn deze genummerd. De zeer Franse illustratie van Jean-Michel Moreau (1741-1819), en geëtst door éne Martini in 1777, draagt de titel Les Précautions.
4. Een scène uit de film Untold Scandal van E J-yong uit 2003.

Ondergrondse Franse novelle uit 1941 opnieuw verfilmd in 2004 — vrijdag te zien via TV5 Monde

De film
Op vrijdag 11 april wordt — tussen 23:40 uur en (dan is het inmiddels officieel reeds zaterdag) 01:15 uur, voor de laatste keer in een reeks — Le silence de la mer, een Frans-Belgische coprodutie uit 2004 van regisseur Pierre Boutron uitgezonden. De film is gebaseerd op het gelijknamige verhaal van de schrijver Vercors, en bedoeld voor televisie. Deze geschiedenis werd reeds eerder door de vermaarde regisseur Jean-Pierre Melville (1917-1973) in bewegende beelden omgezet in 1949. Eind jaren zestig is er eveneens een Duitse televisiefilm naar gemaakt.
Oorspronkelijk is het verhaal in 1941, tijdens de bezetting door de Duitsers van Frankrijk, clandestien verschenen, waarmee — samen met een tweede verhaal van Vercors, La Marche à l'Étoile — de ondergrondse uitgeverij Les Éditions de Minuit werd gesticht, in samenwerking met Pierre de Lescure (1891-1963).

Het verhaal
Hoewel de bezetting van Frankrijk door de Duitsers — die zeer druk werden ondersteund door het Vichy-regime van Maarschalk Pétain — nog maar enkele maanden oud was en het moffentuig de bewoners van het ingenomen gebied nog met fluwelen handschoenen hebben aangepakt, voelde Jean Bruller zich gedwongen om, op basis van wat hij zelf had gezien enerzijds en aan de andere kant al datgene wat hem ter ore was gekomen, een verhaal te schrijven waarin hij wilde waarschuwen voor de vele kanten van het karakter van de bezetter, dat niet alleen het eigen volk in Duitsland en alle mensen in de veroverde gebieden, maar ook de officieren en soldaten, die van nature fatsoenlijke mensen waren onderdrukte. Maar ook zij, die op geen enkele manier de handelwijze van hun Führer en andere leiders konden accepteren, maar zich op basis van hun afkomst en de geruime tijd ingestampte gehoorzaamheidsdwang 'meeliepen' waren vanzelfsprekend ook slachtoffers van de Führer en diens extremistisch-krankzinnige beestenbende.
Op het eerste gezicht, dat wil zeggen: tijdens het lezen van de eerste bladzijden, verwacht je niet dat het ware thema van het verhaal zeer klassiek zal blijken: de liefde tussen 'vijanden', zoals dat bij de grote liefdesverhalen uit de geschiedenis het geval was: Romeo and Juliet van William Shakespeare (1564-1616), en Le Cid van Jean Racine (1639-1699).
Een synopsis van het verhaal valt te lezen op de website van TV5 Monde.

De schrijver
Vercors is het pseudoniem waaronder de Franse illustrator Jean Bruller (1902-1991) ging schrijven. Na Le silence de la mer ontstonden vrij snel achtereen nieuwe verhalen, romans en essays. Verder bleef hij werkzaam als illustrator. Hij werd op 26 februari 1902 te Parijs geboren en zag af van een carrière als ingenieur om zich aan de tekenkunst te wijden. In die functie heeft hij onder meer veel satirische tekeningen gemaakt, en voorts heeft hij tal van bibliofiele edities van boeken van illustraties voorzien.
Toen hij uit overtuiging zijn verhaal Le silence de la mer schreef, kon hij niet bevroeden dat dit al snel als een literaire gebeurtenis van de eerste orde zou worden beschouwd en dat het twintig jaar later in vijfentwintig andere talen zou zijn verschenen en het één van de weinige stukken literatuur zou worden die de oorlog zou overleven en alleen al in het Franse origineel een oplage van meer dan een miljoen exemplaren zou bereiken.
Jean Bruller is bijna negentig jaar geworden: hij overleed eveneens in de Franse hoofdstad, op 10 juni 1991.
____________
Afbeeldingen
1. Scène uit de film Le silence de la mer van Pierre Boutron uit 2004. Links grootvader André (Michel Galabru), rechts kleindochter Jeanne (Julie Delarme).
2. Voorzijde van de Livre de Poche-editie uit 1961 van Le silence de la mer, alsmede zes andere verhalen van Vercors.
3. Jean Bruller, alias Vercors.

Michel Houellebecqs Franse roman Les particules élémentaires donderdagavond als Duitse speelfilm

Adaptatie van Franse roman
Op donderdag 27 maart zendt het eerste Duitse publieke televisienet ARD/Das Erste, vanaf 22:45 uur de speelfilm Elementarteilchen uit. Deze rolprent is gebaseerd op de roman Les particules élémentaires uit 1998 van de omstreden Franse auteur Michel Houellebecq, die eigenlijk Michel Thomas heet en 50 of 52 jaar geleden werd geboren; zelfs in dat opzicht vormt hij een strijdpunt.
De film is in 2006 ontstaan en past op dit moment geheel in de enorme hoeveelheid publicaties, gesprekken en documentaires over (de invloed van) wat we hier de Beweging van 68 zullen noemen. — Zie daartoe ook het artikel op onze zustersite Tempel der Historie.
De echte bewonderaars van de literatuur die Houellebecq produceert zullen vast niet erg tevreden zijn over het resultaat dat regisseur Oskar Roehler aan de kijker presenteert, aangezien deze meer dan alleen de scherpe kantjes van het boek heeft weggevijld: de sterke melancholie en de reflecties op het maatschappelijke gebeuren als gevolg van de 'revolutie' van 1968, zijn in de film gereduceerd tot weinig meer dan randverschijnselen.

Bekende namen
Moritz Bleibtreu, Christian Ulmen en Martina Gedeck behoren tegenwoordig tot de eerste garnituur van de Duitstalige film. Zij spelen de hoofdrollen in het verhaal over twee halfbroers Bruno en Michael, die een hele beste dreun van een molenwiek hebben gekregen doordat hun toen hippie-mama Jane ze aan hun lot heeft overgelaten toen ze nog heel jong waren, en derhalve bij hun respectieve oma's moesten opgroeien. We zien in de film, hoe de beide mannen — eenmaal meerderjarig, want volwassen is waarschijnlijk niet het juiste adjectief — zich hebben ontwikkeld. De ene man is een volkomen aan seks verslingerd geraakte leraar, de ander oefent het beroep van moleculair bioloog uit en is in seksueel opzicht de volstrekte tegenpool van broerlief, want op dat punt niet in beweging te krijgen.
Filmliefhebbers, die inmiddels hebben kennisgenomen van deze rolprent, vinden echter dat er voldoende kwaliteiten in steken, die het kunstwerk waardevol maken, en dat zou niet in de laatste plaats te danken zijn aan het voortreffelijke acteren dat men te zien krijgt — als men de moeite neemt om te kijken. De film duurt een uur en drie kwartier en eindigt daardoor een half uur na middernacht, als het inmiddels vrijdag geworden is.
__________

ARD 22:45 uur: Elementarteilchen, speelfilm van Oskar Roehler.
____________
Afbeeldingen
1. Affiche voor Elementarteilchen.
2. Moritz Bleibtreu.
3. Christian Ulmen.

Donderdag- en zondagavond toont TV5 Monde L'été meurtrier — film noir met Isabelle Adjani

Zwarte tragedie van Franse makelij
Donderdag 21 februari, 's avonds tussen 21:00 uur en 23:00 uur wordt de Franse speelfilm L'été meurtrier uit 1983 via TV5Monde uitgezonden. Regisseur Jean Becker heeft de gelijknamig roman die in 1978 was verschenen van de man die als schrijversnaam het anagram Sebastien Japrisot had gekozen; hij was geboren als Jean-Baptiste Rossi (1931-2003). De auteur zelf is mede verantwoordelijk voor het uiteindelijke scenario. Becker is in de zomer van datzelfde jaar gaan draaien en het resultaat is een breedeeldfilm met stereofonisch geluid, die in mei 1983 voor het eerst werd vertoond.
De hoofdrollen zijn toevertrouwd aan Isabelle Adjani als de verleidster Eliane, die de bijnaam Elle heeft gekregen, en dat zulks niet voor niets is, zal in het verhaal, dat zich in de zomer van 1976 in het dorpe Florimnd in de Franse Alpen afspeelt. Niemand heeft echter door dat door de komst van deze jongedame, in het kielzog van papa en mama, het met de rust in het dorp vooralsnog is gedaan. Verder is de chansonnier Alain Souchon van de partij als garagehouder annex brandweerman genaamd Pin Pon. De moeder van Elle is toevertrouwd aan Maria Machado. Verder trekken Suzanne Flon en Jenny Clève, François Cluzet en Manuel Gélin aan het oog van de toeschouwers voorbij en dat geldt tevens voor Roger Carel en Michel Galabru.
Deze rolprent was niet alleen de officiële keuze voor het Filmfestival van Cannes in 1983, maar werd in het jaar daarop ook nog met diverse filmprijzen onderscheiden, onder meer voor de beste adaptatie.
De uitzending wordt herhaald op zondag 24 februari om 23:30 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Auteur Sebastien Japrisot
2. Scène uit de film L'été meurtrier (Foto: TV5Monde).

Opnieuw Maupassant-verhalen op TV5 Monde

Twee van de acht afleveringen
In onze bijdrage van vrijdag 11 januari in deze kolommen hebben we reeds gewezen op een reeks verfilmde verhalen, die TV5 Monde in deze periode uitzendt. Op zaterdag 2 februari worden er opnieuw twee afleveringen uit de reeks Chez Maupassant gepresenteerd. De eerste van de twee afleveringen, Le père Amable begint om 18:29 uur en duurt zestig minuten. Het gaat om een film uit 2007 van de Franse regisseur Olivier Schatzky. Het scenario, de adaptatie en de dialogen zijn van Pierre Leccia, op basis van het verhaal van Guy de Maupassant. Dat verhaal is opgenomen in de verhalenbundel La petite Roque, voor het eerst verschenen in het jaar 1886 bij uitgeverij Havard. De bundel is steeds herdrukt, onder meer in de inmiddels klassieke reeks Franse kleine paperbacks Livre de Poche, maar eveneens in andere series, zoals folio classique van Gallimard, met commentaar.
Het tweede verhaal van zaterdagavond is de zesde van de in totaal acht afleveringen en neemt dertig minuten in beslag. Het verhaal is getiteld Hautot père et fils, en stamt eveneens uit 2007, van regisseur Marc Rivière. Deze aflevering begint omstreeks 19:30 uur. Scenario, adaptatie en dialogen zijn van Jean-Charles Tacchella. Vader Hautot wordt gespeeld door en oudgediende van het Franse witte doek: Jean Rochefort. Julien Rochefort speelt Hautot junior genaamd César.

Herhalingen
De eerste aflevering zal twee keer worden herhaald: in de nacht van zondag 3 februari op maandag 4 februari, om 02:52 uur, en vervolgens op donderdag 6 februari om 21:01 uur. Hautot père et fils daarentegen wordt éénmaal herhaald, en wel op donderdag 6 februari om 22:02 uur. Dat laatste betekent dat de beide afleveringen dan opnieuw zullen zijn 'samengevoegd'. De zender geeft aan dat de mogelijkheid voor een Nederlandse ondertiteling beschikbaar zal zijn.
____________
NB: Aan de verhalen van verteller Guy de Maupassant worden in het boek Geheime delen van Mels van Driel eveneens een kleine vier pagina's besteed in het subkapittel Links laten liggen. Meer daarover op onze moedersite Cultuurtempel in twee bijdragen.
___________
Afbeeldingen
1. Fed Ulysse als le père Amable in de verfiling van het gelijknamige verhaal.
2. Achterplat van de paperback-editie uit 1964 in de reeks Livre de Poche van het boek La petite Roque.
3. Jean Rochefort speelt Hautot père in het verhaal Hautot père et fils.

Franse speelfilm uit 2001, naar een roman uit 1949 van Jean Giono, vanavond eenmalig op TV5 Monde

Recente rolprent
Hedenavond, tussen 18:25 uur en ongeveer 20:00 uur wordt op de Franstalige zender TV5 Monde de film Les âmes fortes van Raoul Ruiz uit 2001 gepresenteerd. TV5 heeft deze rolprent, die maar één keer zal worden vertoond, als Tip van de Week opgenomen. Hoewel de film in deze eeuw is gerealiseerd, bestond het gelijknamige boek van Jean Giono (1895-1970) al ruim een halve eeuw.
De jonge Giono verkeerde in de gelukkige omstandigheid het lezen zo'n fascinerende bezigheid te vinden dat hij daardoor mede met de antieke literatuur van de Grieken in aanraking kwam. Zijn deelname aan de Eerste Wereldoorlog zorgde ervoor dat hij een pacifist in hart en nieren werd, hetgeen meer en meer in zijn eerste boeken tot uitdrukking is gekomen. Steeds nadrukkelijker ging hij zich in de literatuur bekwamen, en toen in 1929 twee van zijn romans waren uitgekomen, nam hij het besluit zijn baan als bankbediende op te geven en als vrije auteur verder te leven. Dat is zijn lyrische verteltrant ten goede gekomen, mede door een pantheïstische overtuiging met betrekking tot de natuur, die hij ook op sublieme wijze in zijn manier van schrijvend vertellen heeft geïntegreerd.

Natuurverbondenheid als thema
De Provence en haar bewoners worden in zijn boeken op bijna buitenproportionele wijze voorgesteld als mensen die zich door een vrijwel ongekende natuurverbondenheid onderscheiden. Mede daardoor werd Giono bij de jeugd van kort voor de Tweede Wereldoorlog uitermate populair, en ging men hem als een soort profeet beschouwen. Die status werd nog versterkt toen hij in 1937 een essay publiceerde met de titel Les vraies richesses (Over de ware rijkdom), waarin hij zijn afwijzing van de toen al in gang gezette technologische ontwikkelingen en het enorme winstbejag nog eens bekrachtigde.
Voordat de oorlog losbarstte, droeg hij een nadrukkelijke vredeshouding uit, en dat kwam hem zelfs op een gevangensstraf van twee maanden te staan. Na de bevrijding van Frankrijk kwam Giono in een kwaad daglicht te staan doordat hij gedurende de oorlog die houding consequent was blijven innemen en zelfs onder de Duitse bezetting nog had gepubliceerd. Zo kwam zijn naam op een zwarte lijst en mocht hij pas in 1947 opnieuw publiceren. Daarna werd zijn toonzetting veel pessimistischer

Les âmes fortes
De roman Les âmes fortes uit 1949 heeft als hoofdpersonen mensen, die zowel ten goede alsook ten kwade ver boven de middelmaat uitstijgen. Het begin van de (filmische) handeling speelt in 1945 in de Haute Provence, waar een groep vrouwen bijeenkomt, van wie de oudste, Thérèse, 88 jaar is. Dan volgt een terugblik naar 1882, als deze Thérèse 25 jaar is. Samen met haar verloofde Firmin vlucht ze van het platteland om zich in Châtillon te vestigen. Daar komt ze in aanraking met een vrouw, met wie ze heel goed overweg kan: beiden zijn sterke zielen. Firmin is echter van dat gegeven niet zo gecharmeerd. . .
____________
Afbeeldingen
1. Voorplat van de Livre de Poche-editie 1971 van Les âmes fortes.
2. Scène uit de filmversie van Les âmes fortes.
3. Schrijver met pijp: Jean Giono.
4. Achterplat van de Livre de Poche-editie uit 1971.