Zwijgende film Schlagende Wetter op Arte-tv

Incompleet

Als de jonge vrouw Maria het ouderlijk huis wordt uitgezet, raakt ze snel zwanger van haar vriend Georg die haar om die 'andere omstandigheden' in de steek laat. Dan slaagt ze er eerst in onderdag te vinden bij mijnwerker Thomas. Toch keert die Georg op zijn schreden terug, hetgeen tot een confrontatie leidt tussen de beide mannen, met noodlottige gevolgen. Dat is de handeling van de speelfilm Schlagende Wetter uit 1923 van regisseur Karl Grune (1890-1962), welke door Arte-tv zal worden uitgezonden in de nacht van maandag 27 op dinsdag 28 september, tussen 00:30 uur en 01:40 uur. Wat u dan op de huiselijke beeldbuis voorgeschoteld krijgt, is niet het oorspronkelijke negatief van de rolprent, maar een versie die is samengesteld uit Italiaanse en Duitse kopieën, waarbij echter het tweede bedrijf helaas ontbreekt. [1]

De kenners zien het desondanks als een waardevolle rolprent en zij hangen er vier (van de vijf beschikbare) sterren aan. Karl Grune wordt geprezen vanwege het vernieuwende qua camerawerk en lichtregie.

Naturalistisch

Met de in deze film voorkomende, onvergetelijke scènes in een mijn heeft de regisseur — die in de tijd van de zwijgende film reeds naam had gemaakt met Die Straße — een nadrukkelijk naturalistisch schouwspel gerealiseerd in een periode die in de kunsten vooral werd gedomineerd door het expressionisme. Op het scherm in de huiskamer kunnen we kennismaken met Liane Haid (1895-2000) — die werd beschouwd als Oostenrijks eerste echte filmster —, Eugen Klöpfer (1886-1950) en Walter Brügmann (1884-1945).
Het camerawerk is van Karl Hasselmann (1883-1966); de muziek werd gecomponeerd door Georg Gräwe (geboren 1956). De film — die door Arte vooralsnog eenmalig wordt vertoond — zal worden uitgezonden in HD-kwaliteit op het beeldformaat 16:9.
__________
[1] Dat zal de reden zijn waarom deze rolprent niet voorkomt in het boek The silent cinema van Liam O'Leary.
____________
Afbeeldingen
1. Liane Haid, de eerste echte Oostenrijkse filmdiva; in die hoedanigheid was ze actief van 1915 tot 1953. Liane Heaid is 105 jaar oud geworden.
2. De Duitse acteur Eugen Klöpfer.

Verfilming van Simenons Le chat zondag op TV 5

De Franse filmregisseur Pierre Granier-Deferre (1927-2007) heeft in 1971 een verfilming gerealiseerd van het boek Le chat uit 1966 van Georges Simenon (1903-1986). Het is één van de talrijke omzettingen in bewegende beelden van een roman van Simenon, die niet alleen geldt als de meest gelezen schrijver van de twintigste eeuw, maar tevens als de meest verfilmde auteur van succesvolle romans. Daartoe gebruikte hij tevens, in ieder geval elf, pseudoniemen, waarvan de bekendste, en tamelijk voor de hand liggende, Georges Sim is.
En dat is niet zo moeilijk als je zoveel leesbare boeken hebt geschreven, waarvan de grote reeks romans ook nog weer mede worden gedragen door de vele politieverhalen omtrent Commissaire Maigret, die ook — met en hele reeks verschillende hoofdrolspelers uit tal van naties — het grote witte doek in bioscoopzalen, alsmede het huiskamer-beeldscherm hebben gehaald.
Over Le chat, met twee toenmalige grootheden van de Franse cinema — Simone Signoret en Jean Gabin — is op 11 april 2009 een deel van een langer artikel gewijd op onze moedersite Cultuurtempel.
__________
Afbeelding: Auteur Georges Simenon in 1963, slechts enkele jaren voordat hij Le chat publiceerde. (Foto: Erling Mandelmann.)

Het regiedebuut van Robert de Niro op België Eén

A Bronx Tale
De Amerikaanse speelfilm uit 1993 The Bronx Tale is gebaseerd op een autobiografisch toneelstuk van Chazz Palminteri (geboren 1952). De acteur schreef zelf het scenario voor de rolprent waarmee Robert de Niro (geboren 1943) als regisseur debuteerde.
De handeling speelt zich af in de jaren zestig van de afgelopen eeuw: een integere buschauffeur doet er alles aan om zijn zoontje Calogero buiten het bereik te houden van maffiosi, maar dat wordt bemoeilijkt door het feit dat de criminelen in kwestie in de directe omgeving van zijn woonplek hun stamcafé hebben.
Dit regiedebuut van Robert de Niro biedt een geloofwaardig beeld van de periode in kwestie, die alweer bijna een halve eeuw achter ons ligt. De begeleidende filmmuziek is ook uit dat tijperk.
Chazz Palminteri vertolkt de hoofdrol in deze film, die zich voornamelijk in Brooklyn en Queens is opgenomen. De regisseur zien we voorts ook nog in een rol binnen de film. Daarnaast zien we Francis Capra (geboren 1983) en Lillo Brancato (geboren in 1976).
Het is ndrukwekkend om te zien hoeveel tal van Britse groene en rode, wapens
A Bronx Tale wordt op vrijdagavond via de Nederlandstalig verzonden 
____________
Afbeeldingen
1. Acteur en regisseur Robert de Niro in 2008. (Foto genomen in 2008.)
2. Acteur en auteur Chazz Palminteri. (Foto genomen tijdens het Filmfestival van Tribeka.

Jeugdroman verfilmd: Kruistocht in spijkerbroek

Europese coproductie
In 2006 heeft regisseur Ben Sambogaart (geb. 1953) de jeugdroman Kruistocht in spijkerbroek uit 1973 van Thea Beckmann (1923-2004); een boek dat in de drie decenna tussen publicatie en verfilming een klassieker is geworden.
Weliswaar kreeg de film de reputatie duur te zijn, maar tegelijkertijd waren er mensen die de elf miljoen euro hekelden als vee te weinig voor de ingewikkelde, omvangrijke productie.
Enkele van de meest vooraanstaande rollen worden vertolkt door Engelse acteurs, maar dat is minder verwonderlijk dan men bij de verfilming van een Nederlands boek zou verwachten, aangezien het hier gaat o een coproductie, waarin Nederland, Duitsland, België en Luxemburg hebben deelgenomen. Met Angelsaksische acteurs maakt zo'n rolprent ook veel meer kans op de internationale markt.

De handeling
Via een tijdreismachine belandt de vijftienjarige Dolf — gespeeld door Joe Flynn — terecht in de Kinderkruitstocht, die aan het begin van de dertiende eeuw werd gehouden: in 1212, om precies te zijn; met als doel de bevrijding van het Helige Land.
Hoewel Dolf er als buitenstaander in terechtgekomen is, wordt hij al snel een leider van formaat, die zich onderscheidt door zijn naturel.
In drie overige vooraanstaande rollen komen we ook de Engelse actrices Emily Watson (geboren in 1967) en Stephanie Leonidas (Geboren in 1984) tegen, alsmede de van eigen bodem de zeer ervaren acteur Jan Decleir (geboren in 1946).
De Belgische,Nederlandstalige televisiezender Eén presenteert deze rolprent op vrijdag 17 september, tussen 20:40 uur en 22:46 uur.
____________
Afbeeldingen
1.  De Nederlandse schrijfster Thea Beckman in 1974, een jaar na verschijning van haar roman Kruistocht in spijkerbroek.
2. Filmposter van Kruistocht in spijkerbroek.

Terugblik op het wilde leven van Isabella Rossellini

Van de Close up-documentaires van Avro-tv wordt, ook deze keer op dinsdagavond, via Nederland 2 een aflevering uitgezonden. Deze keer is Isabella Rosellini de protagoniste. 
Zij is de dochter van Ingrid Bergman (1915-1982) en Roberto Rosselini (1906-1977), filmgrootheden uit vooral het midden van de twintigste eeuw. Hun beider dochter is eveneens een vooraanstaande figuur in de filmwereld geworden. Langzaam maar zeker heeft ze een dusdanige status verworven dat haar roem haar niet zelden vooruitsnelt.
Aanvankelijk was zij een begeerd fotomodel, vervolgens kreeg ze bekendheid als actrice en als wederhelft van de internationaal fameuze regisseurs Martin Scorsese en David Lynch. Ten slotte is ze ook zelf films gaan maken.
In de documentaire — die een uur duurt en wordt uitgezonden op dinsdag 14 september: tussen 22:55 uur en 23:55 uur — kijkt Isabella Rossellini (geboren 1952) terug op haar leven; dat doet ze aan de hand van terugkeer naar de steden waar ze heeft gewoond en gewerkt: Parijs, New York, Rome en Napels.
__________
Foto: Isabella Rossellini tijdens het Filmfestival van Turijn in 2005.

Zwijgende film Von morgens bis Mitternacht uit 1920 van Karlheinz Martin eenmalig op Arte-tv

Expressionistisch drama
In de nacht van maandag 30 op dinsdag 31 augustus wordt — tussen 00:25 uur en 01:40 uur — door Arte-televisie, eenmalig, de inmiddels reeds negentig jaar oude speelfilm Von morgens bis Mitternacht uitgezonden. Het is een zwijgende rolprent, gerealiseerd door Karlheinz Martin (1886-1948), waarvan de inhoud is gebaseerd op het gelijknamige expressionistische drama uit 1917 van Georg Kaiser (1878-1945). [1]

De regisseur had de beschikking over onder meer de acteur Ernst Deutsch (1890-1969) en diens vrouwelijke collega Erna Morena (1885-1962). De film uit 1920 is nimmer in roulatie geweest binnen het circuit van de Duitse bioscopen. Dit expressionistische monument van het witte doek, dat als een produit maudit werd beschouwd, gold lange tijd als verloren, totdat er in 1962 in Japan een kopie werd ontdekt.

Het verhaal
Als een nogal kleurloze bankemployé geld heeft verduisterd om daarmee een beter leven te kunnen leiden, en daarbij en passant een cliënte in moeilijkheden te helpen, hoont deze de man, omdat ze direct beseft dat hij te maken zal krijgen met verstrekkende gevolgen van die daad.De rolprent biedt een zwartgallige morele vertelling, letterlijk en figuurlijk uitgebeeld in zwart/wit, waardoor de grijstinten — eveneens letterlijk en figuurlijk — ontbreken. Daarmee was dit product afwijkend van het gebruikelijke, hetgeen — wie zal het verbazen — zowel de recensenten alsook distributeurs van films enorm heeft afgeschrikt.

De decors bestaan uit geschilderde stukken en stellen — zij het gestileerd — achtergronden voor zonder letterlijke diepte.

__________

[1] Hier wordt u doorverwezen naar een artikel (in het Engels) over het drama van Georg Kaiser op de website Malcolm Lowry @ The 19th Hole van auteur Colin Dilnot die onder meer op de website Keeping Soul Alive publiceert.

____________

Afbeeldingen

1. Scène uit Von morgens bis Mitternacht. (© ARD/Degeto.)

2. Ernst Deutsch in 1927. (Foto van Alexander Binder.)

3. Erna Morena in Von morgens bis Mitternacht, één van de 104 films waarin zij is opgetreden. (Foto van Wanda Dunebschitz-Kunowski.)

Twee Godard-films binnen een dag via Arte-tv

Pieter de dwaas

Als een schrijver heeft besloten zijn vrouw te verlaten en daarmee zijn burgerlijke bestaan op te geven voor een vrouw uit het verleden, weet hij letterlijk niet waar hij aan is begonnen. Die vrouw zorgt er echter voor dat hij terechtkomt in een web van leugens, lagen en listen tot en met moord. Dan blijkt eveneens dat de liefde tussen die beiden geen stand houdt. Regisseur Jean-Luc Godard (geboren 1930) realiseerde Pierrot le fou in de jaren 1965/66. Daarin treden in de voornaamste rollen op de Franse macho bij uitstek anno toen: Jean-Paul Belmondo (geboren 1933) alsmede de ex (1961-1967) van Godard: Anna Karina (geboren 1940), en verder Dirk Sanders (geboren ongeveer 1934).

De rolprent wordt onder meer beschouwd als een strikt persoonlijke afrekening van de regisseur, in verband met het mislukte huwelijk met Anna Karina, dat overigens ten tijde van het maken van de film nog geldig was.

Het werd een road movie, gelardeerd met zowel absurditeiten in politieke zin, alsook met momenten die de filmliefhebber in goede zin raken, hetgeen de vaart er qua verrassingen goed inhoudt. Voorop staat echter het verlies van emoties, en dat tekent het verhaal zodanig dat de tragiek binnen de menselijke elementen domineert.
De Nederlandse Speelfilm Encyclopedie waardeert deze film met vier sterren als een meesterwerk. De rolprent wordt door Arte-televisie uitgezonden op donderdag 19 augustus tussen 20:15 uur en 22:05 uur. Een herhaling zal worden vertoond in de nacht van maandag 23 augustus op dinsdag 24 augustus vanaf 00:55 uur.

One Plus One
De tweede film van Jean-Luc Godard die enkele uren later op dezelfde zender begint —om 00:00 uur en duurt tot 01:40 uur in de nacht op vrijdag 20 augustus zal duren —, bracht het in de Speelfilm Encyclopdie niet verder dan tweeënenhalve ster, hetgeen toch nog bovengemiddeld betekent. One Plus One is een Brits-Franse coproductie uit 1968. In deze film treffen we aan: Anne Wiazemsky (geboren 1947), naast Mick Jagger (geboren 1943) en Keith Richards (eveneens geboren 1943) en Brian Jones (geboren 1942), alsmede tal van anderen.

De rolprent is onder meer als collagefilm gekwalificeerd. Die bevat diverse, zeer uiteenlopende passages, zoals een wel heel wondervreemde boekhandelaar die uit Hitlers Mein Kampf voorleest en op grond daarvan als fanaticus wordt beschouwd. Ook worden enkele leden van de Black Panthers in hun doen en laten gevolgd. Grote attractie voor — ook ruim vier decennia na het ontstaan van de film — vele 'volgelingen' zijn de blikken die ons, voyeurs, worden gegund in een studio als de Rolling Stones het nummer Sympathy for the devil willen opnemen en daarmee zo lang doorgaan tot het resultaat naar tevredenheid is. Die onderdelen van de film hebben de benaming rockumentary gekregen en gelden als indrukwekkend.

De producent van One Plus One, Iain Quarrier, heeft een eigen versie van de film in roulatie gebracht onder de titel Sympathy fr the devil, met aan het einde die complete Stones-song.ean Luc-Godard was daarover zo ontstemd dat hij tijdens het London Filmfestival in 1968 die Quarrier ten overstaan van de toeschouwers te lijf gegaan is.
Deze film wordt nog driemaal herhaald door Arte-televisie: in de nacht van vrijdag 27 op zaterdag 28 augustus, vanaf 03:00 uur, vervolgens in de nacht van dinsdag 1 september op woensdag 2 september, en dan nog in de nacht van zaterdag 5 september op zondag 6 september, weer vanaf 03:00 uur.

____________

Afbeeldingen

1. Scène uit Pierrot le fou van Jean-Luc Godard. (Foto © ARD/Degeto.)
2. Voorplat van de dvd-doos voor Pierrot le fou.
3. Regisseur Jean-Luc Godard.

4. Scène uit One Plus One. (Foto © ARD/Degeto.)