Wuthering Heights als kostuumdrama via NCRV-tv

Film èn boek in drie delen
Op maandag 12 juli begint de NCRV via Nederland 2 met de uitzending van de eerste aflevering van het driedelige Britse kostuumdrama Wuthering Heights naar de gelijknamige romantische, gothic novel uit 1847 van Emily Brontë (1818-1848), verschenen onder het mannelijke pseudoniem Ellis Bell. Net als haar zuster Charles gebruikte Emily een mannenaam voor haar boeken, omdat ze anders geen schijn van kans zou hebben om een uitgever die vinden die bereid was hun werk te publiceren. De titelpagina verraadt dat het boek aanvankelijk in drie delen is verschenen; heden ten dage zien we in de meeste gevallen een editie in één band of paperback. 
Wuthering Heights is de enige roman van Emily Brontë, verder publiceerde ze gedichten. Het boek is in ons land eveneens populair geworden, en wel onder drie verschillende titels: Woeste Hoogten, vervolgens als De Woeste Hoogte en als boek voor de lezers van de toenmalige Libelle  en andere bladen die door uitgeverij De Spaarnestad Haarlem werden uitgegeven, met de van de Engelse titel sterk afwijkende titel Het huis der Stormen.

Drie maandagen De eerste aflevering is  op Nederland 2 te zien tussen 21:05 en 21:40 uur, hetgeen betekent dat de drie delen samen — elk van de beide navolgende maandagavonden wordt opnieuw een gedeelte gepresenteerd — de lengte van een normale speelfilm innemen. Dat de productie niet in z'n geheel wordt uitgezonden, zal te maken hebben met enkele factoren: ten eerste is de vervaardiging van die kostuumdrama's een nogal kostbare aangelegenheid, en de BBC zal de laatste jaren ook meer geld in het laatje willen zien rollen als andere zenders zich aanmelden, hetgeen niet alleen met de reeds langer bestaande crisis bij de BBC te maken heeft, maar tevens met de economisch woelige tijden waarin we inmiddels zo'n twee jaar doorbrengen, gekoppeld aan een — ondanks de economische groei — nog steeds onzekere toekomst. Tweede overweging is dat tijdens een vakantieperiode er eigenlijk te weinig kijkers zijn voor zo'n film ineens. Dat heeft echter ook een keerzijde. Diverse vakantiegangers zien gedurende de vijftien dagen dat deze drie afleveringen te zien zullen zijn, er maar één van kunnen bekijken, waardoor het  verlangen de resterende delen eveneens (ooit) te kunnen zien, zal groeien. En dat leidt er eventueel toe dat de film in de winter of volgende zomer ook nog eens ineens zal worden voorgesteld.

Film uit 2009
Het verhaal van de weesjongen Heathcliff is al diverse keren verfilmd, waarvan de bekendste versie die uit 1939 van William Wyler (1902-1981) is, met in de hoofdrollen Laurence Olivier (1907-1982) en Merle Oberon (1911-1979). Dat is weliswaar niet de oudste verfilming, maar het is niet bekend of daarvan nog een exemplaar bestaat. Tussen alle serieuze verfilmingen is een kort gedeelte als satire in het programma Monty Python's Flying Circus bij de adepten van die reeks bekend gebleven. Daarin communiceerden Heathcliff en Catherine door middel van seinvlaggen met elkaar; hilarisch. De delen van de versie die deze en de komende twee maandagen door de NCRV zal worden voorgesteld, stamt uit 2009 en is geregisseerd door Coky Gledroyc. De voornaamste rollen worden vervuld door Tom Hardy (geboren 1977), Charlotte Riley (geb. 1981) en Andrew Lincoln (geb. 1973). Peter Bowker maakte de adaptatie van de oorspronkelijke roman.
Degenen die het wereldvermaarde boek kennen, zijn vertrouwd met de handeling, degenen die dat niet zijn, moeten zich maar laten verrassen door deze klassieke liefdestragedie.
Afbeeldingen
1. Emily Brontë, geschilderd door haar broer Branwell (1817-1848), die één jaar ouder was dan Emily en in hetzelfde jaar overleed als deze zuster.
2. Titelpagina van de eerste druk (in drie delen) van Wuthering Heights.
3. Actrice Charlotte Riley. (Foto overgenomen van haar website.)
4. Acteur Tom Hardy. (Detail uit foto; overgenomen van website.)

De tragedie van Hamlet direct en tevens indirect

Op zaterdag 3 juli presenteert de Avro op Nederland 2 de speelfilm Hamlet, een Amerikaans-Engels-Franse coproductie uit 1990, geregisseerd door Franco Zeffirelli (geboren 1923). Het is onder meer gekwalificeerd als romantisch drama — naar de gelijknamige tragedie uit de jaren 1600-1602 van William Shakespeare (1564-1616).
Hoewel ik een intense afkeer heb van Mel Gibson,  en evenzeer van Glen Close, ligt het voor de hand dat ik die twee ook niet graag mijn netvlies laat teisteren, zal Zeffirelli in die beiden voldoende acteertalent hebben gezien om ze allebei een zware en gewichtige rol te laten spelen. Degenen die deze rolprent gaan bekijken tussen 23:10 uur op vrijdagavond en 01:20 uur in de nacht op zondag 4 juli — waarin we verder ook nog een oudgediende in de persoon van Alan Bates tegenkomen —, doen er wellicht verstandig aan ook te kijken naar de film Rosencrantz and Guildenstern are dead, eveneens uit 1990, die een klein half uur na de laatste beelden van eerder genoemde film zal beginnen op de Frans-Duitse cultuurzender Arte.
Laatstgenoemd drama is een komedie uit 1967 van Tom Stoppard (geboren 1937). Daarin kunnen we zien optreden Gary Oldman (1958), Tim Roth (geb. 1961) en Richard Dreyfuss (geb. 1947).Twee karakters uit het beroemdste stuk van Shakespeare — de toneelspelers Rosencranz en Guildenstern, die in de tragedie worden ingezet tégen Hamlet, die ze op zijn beurt weer gebruikt in de strijd tegen zijn gemoord hebbende oom.In de film van Tom Stoppard bekijken deze beide acteurs de gebeurtenissen in het veraal vanuit hun eigen perspectief. 

Het ligt echter voor de hand dat het oorspronkelijke stuk van de bard uit Stratford-upon-Avon daaraan ten grondslag ligt.
BBC Two television zendt deze rolrent uit tussen 02:05 uur en 04:00 uur, en als het meezit, zullen we die op dezelfde dan wel een andere BBC-beeldzender binnenkort nogmaals kunnen zien.

____________

Afbeeldingen

1. De beroemdste bard uit de Engelstalige letteren: William Shakespeare, getekend.

2. Voorzijde van de paperback-editie van Rosencranz and Guildenstern are dead van Tom Stoppard.

Hitchcock, Selznick en het einde van Hollywood

Deze week vijf keer op Holland Doc 24
Het digitale televisiekanaal dat inmiddels wijd en zijd bekend geraakt is onder de volstrekt dwaze benaming Holland Doc 24 zendt deze week, van maandag 28 juni tot en met vrijdag 2 juli — dat wil zeggen elk van die dagen eenmaal in de avonduren — dezelfde aflevering van het NPS-programma Het uur van de wolf uit, en wel de documentaire Hitchcock, Selznick en het einde van Hollywood. Daarin wordt de machtsstrijd uitgemeten tussen regisseur Alfred Hitchcock (1898-1980) en filmproducent David O. Selznick (1902-1965). 

Eigenzinnig regisseur
Hitchcock behoorde tot de categorie regisseurs die voor zijn creatieve proces eigen keuzes wenste te maken, maar die houding botstemet het in Hollywood gangbare proces: de regisseur werd eigenlijk beschouwd als het uitvoerende instituut van de ideeën, wensen en eisen van de producent. In het geval van Hicock en Selznick bestond echter één belangrijk punt van volledige overeenkomst: hun ongebreidelde waardering voor actrice Ingrid Bergman (1915-1982). Selznick was degene die haar naar Hollywood heeft gehaald; Hitchcock was onmiddellijk gefascineerd en engageerde haar voor diverse van zijn rolprenten.
Daarin speelde ze tal van voortreffelijke rollen met als uitschieter zonder twijfel haar presentatie in Hitchcocks Notorious uit 1946.

Uitzendtijden
De documentaire in kwestie wordt gedurende de vijf werkdagen van deze week uitgezonden op de volgende tijden:
maandag 28 juni, tussen 21:00 uur en 22:27 uur
dinsdag 29 juni, tussen 21:54 uur en 23:21 uur
woensdag 30 juni, tussen 21:34 uur en 23:00 uur
donderdag 1 juli, tussen 22:51 uur en oo:18 uur
vrijdag 2 juli, tussen 21:00uur en 22:27 uur.
____________
Afbeeldingen
1. Filmprodcuent David O. Selznick.
2. Scène uit Hitchcocks thriller Notorious uit 1946. Links Cary Grant, rechts Ingrid Bergman.

Zwijgende films dezer dagen populair op de buis

Grote namen van toen
Verleden dinsdag, 22 juni, werd door het digitale themakanaal Geschiedenis 24 één van de eerste Nederlandse zwijgende films — die toen, tot en met de jaren tachtig van de vorige eeuw, gewoon als stomme film werden gekwalificeerd — Het geheim van Delft, uit 1917, van Maurits Binger (1868-1923) over het verloren gegane recept voor het vervaardigen van Delfts blauw porselein — uitgezonden. Twee dagen daarna werd via hetzelfde instituut de zwijgende film Beyond the rocks, uit 1922, van Sam Wood (1883-1949) via allerlei technologische snufjes op uw huiskamerscherm getoverd. In die film konden we enige beroemdheden van het witte doek uit die dagen tegenkomen: Gloria Swanson — die in werkelijkheid Gloria May Josephine Svensson heet(te) — (1899-1983), Rudolph Valentino (1895-1926) en Edythe Chapman (1863-1948).

Standaardwerkje?
In de tweede week van deze maand, net voorafgaande aan die twee films op de beeldbuis had ik in de opruimingsdozen van een antiquariaat in mijn woonplaats — voor de somma van vijftig eurocents — een nog ongebruikt exemplaar gevonden van het boek The silent cinema, dat ongetwijfeld de indruk moest wekken van klein standaardwerk. Opgewekt zoekend in het register kwam ik echter niet de namen van beide bovengenoemde regisseurs tegen. Ondanks het feit dat Maurits Binger in het kader van de filmwereld in die periode voor meer dan alleen regiewerk de nodige hand- en spandiensten heeft verricht, en ook Sam Wood, een regisseur wiens naam is blijven naklinken en die de bovengenoemde sterren naar zijn hand heeft gezet, in dat boek ontbreken, doemt er toch enige twijfel omtrent de kwaliteit van het boek op.

Marcel Perez en Luigi Maggi
Ook de namen van de regisseurs van de Italiaanse zwijgende film Le avventure straordinarissime di Saturnino Farandola — De uitzonderlijke avonturen van Saturnino Farandola —, de Spanjaard Marcel Perez, die tevens de naam Marcel Fabre draagt (1885-1927) en de Italiaan Luigi Maggi (1867-1946), zoekt men tevergeefs in voornoemd werkje, dat desondanks veel te bieden heeft, maar als overzicht ten aanzien van het fenomeen zwijgende film niet geheel kan meetellen.
De hier genoemde film uit 1913 — een Italiaans-Franse coproductie met een lengte van 77 minuten — wordt door Arte-televisie in de nacht van maandag28 op dinsdag 29 juni uitgezonden tussen 01:10 uur en 02:30 uur. Er zullen vooralsnog geen herhalingen op het huiskamerscherm te zien zijn.
Het bijzondere camerawerk is van Ottavio de Matteis. Het script stamt van Guido Volante naar een roman van Albert Robida (1848-1926), verschenen in 1879, die als pastiche werd gepresenteerd en daarmee als tegenhanger bij de avonturenromsns van Jules Verne.
Regisseur Marcel Perez (Fabre) speelt in de film de rol van Saturnino Farandola. Naast hem treden Nilde Baracchi op, alsmede Filippo Castamagna.
Er wordt gefluisterd dat de film binnenkort als dvd in omloop zal worden gebracht, dan wel inmiddels reeds in omloop is.

Afbeeldingen
1. Voorzijde van het boekje The silent cinema, geschreven door Liam O'Leary, een Pictureback van dutton vista uit 1965.
2. Beeld uit Le avventure straordinarissime di Saturnino Farandola (1913). De bijdrage is van Arte France. (Foto © Lobster Films.)
3. De Franse schrijver Albert Robida.

Claude Chabrols Betty naar Simenon via Arte-tv

Bijna twee decennia geleden — exact gezegd: in 1992 — heeft de vermaarde Franse regisseur Claude Chabrol (geboren 1930) de roman Betty uit 1960 van Georges Simenon (1903-1989) verfilmd, met Marie Trintignant (1962-2003), Stéphane Audran (geboren 1932), Jean-François Garreaud (geboren 1947) en Yves Lambrecht.
Een vrouw van in de dertig, in kennelijke staat verkerend, komt een bar binnen en vertoont het uiterlijk van een verzopen kat. Zuipen en paffen is het enige dat ze wil. Dan biedt een bemiddelde vrouw haar een bed om te slapen.
Ietwat ongestructureerd — onder meer door middel van flashbacks — worden we nader geïnformeerd over het verleden en de achtergronden-meer-in-de-breedte van deze Betty. De vrouwelijke protagonisten zijn nadrukkelijk geprofileerd ingevuld en dat heeft geleid tot uitnemende prestaties van zowel Marie Trintignant en van mevrouw Chabrol (Stéphane Audran), die in tal van rolprenten van haar echtgenoot interessante en voortreffelijke ingevulde rollen heeft gerealiseerd.
De film werd verleden donderdag reeds vertoond door Arte-tv, en wordt thans herhaald in de nacht van zondag 27 op maandag 28 juni, tussen 00:45 uur en 02:25 uur. In de nacht van zaterdag 3 op zondag 4 juli zal Arte deze speelfilm nogmaals uitzenden, eveneens vanaf 00:45 uur.
__________
Afbeelding: Standbeeld van de veelschrijver Georges Simenon, in zijn geboorteplaats Luik.

Jean Gabin als kinderrechter in speelfilm uit 1955

De Franse televisiezender TV 5 Monde vertoont op donderdag 24 juni — tussen 21:00 uur en 22:30 uur de, inmiddels meer dan een halve eeuw oude, Franse speelfilm Chiens perdus sans collier (1955) van Jean Delannoy (1908-2008), naar de gelijknamige roman van Gilbert Cesbron (1913-1979).
In die rolprent komen we oudgedienden tegen, voorop Jean Gabin (1904-1976) in de rol van de idealistische kinderrechter, die meer dan alleen achter de groene tafel zit en zijn vonnissen velt, maar daarnaast bereid is om buiten werktijd zich in te zetten voor ontspoorde jeugdigen. Twee jongens van veertien jaar, die zijn weggelopen uit een inrichting voor jeugdige delinquenten hebben daarbij zijn speciale aandacht. De een is er vandoor gegaan omdat hij bij zijn zwangere vriendin wil zijn, de ander wil zijn werkelijke ouders zoeken, aangezien hij zich doodongelukkig voelde nadat hij was opgenomen in een volstrekt liefdeloos, en derhalve totaal incompetent, gezin dat door de voogdijraad was aangewezen.
De film werd gekwalificeerd als sentimenteel, waarbij wel veel lof uitging naar Jean Gabin, die voortreffelijk spel heeft neergezet. Een ander punt van kritiek was gericht tegen de al te breed uitgemeten goede bedoelingen, waardoor dat element er te dik bovenop lag.
De rolprent zal worden voorzien van Nederlandse ondertitels.
____________
Afbeeldingen
1. De Franse regisseur Jean Delannoy; hij werd honderd jaar. Op deze foto is hij de negentig reeds ruim gepasseerd.
2. Voorzijde van de paperback-editie in de reeks J'ai lu (1958) van de in 1953 voor het eerst verschenen roman Chiens perdus sans collier. Op het voorplat enige scèes uit de film van Jean Delannoy.

De Baarnse moordzaak van 1960 als speelfilm

Sneeuwbaleffect
De veertienjarige, kleine crimineel Ronnie — een brommerdief die op de vlucht is voor de politie — krijgt de gelegenheid te schuilen op de zolder van een grote villa te Baarn, bij de rijke broers Arnout en Victor. Aanvankelijk vinden die het gebeuren wel vermakelijk, doch allengs wordt die Ronnie hun tot last. Dat gaat op een gegeven moment wel heel ver: het snotaapje zal zijn weldoeners nu ook nog even chanteren. Op straat zetten durven ze hem niet meer, en zo kiezen ze voor een andere oplossing.
Het heeft zich in werkelijkheid allemaal een halve eeuw geleden zo afgespeeld. Niet al te lang daarna is er een toneelstuk over gemaakt dat in de jaren zestig ook via de televisie is voorgesteld. Strafpleiter in die zaak was Mr. François Pauwels (1888 -1966), die tevens dichter en romancier was. Diverse van zijn romans en dichtbundels duiken de laatste tijd veelvuldig op tijdens boekenmarkten, voornamelijk in de dump.

Recente verfilming
Die gebeurtenissen zijn in 2007 door Arno Dierickx voor een speelfilm gebruikt, die Bloedbroeders is gaan heten. Daarin speelt Matthijs van de Sande Bakhuyzen, geboren 1988, de rol van Arnout van Riebeeck, en Derk Stenvers (geboren 1991) zien we in de rol van Victor van Riebeeck; Sander van Amsterdam (geboren 1988) is voorzien voor de rol van Ronnie, de bromfietsdief. Erik van Heijningen (geboren 1991) vertolkt de rol van Simon Bakker. Diverse andere acteurs met bekende namen spelen minder vooraanstaande rollen.
De rolprent, die de kwalificatie thriller meekreeg — maar tegenwoordig wordt een film al snel zo genoemd — wordt op woensdag 23 juni door de Avro uitgezonden op Nederland 3, vanaf 22:40 uur, volgens de programmagegevens eindigend om 00:20 ujur in de nacht op donderdag 24 juni.
__________
Afbeelding: scène uit de film Bloedbroeders met drie van de vier protagonisten. (Bovenste gedeelte van de filmposter.)