Hitchcocks Spellbound uit 1945 vrijdag via BBC 2

Ingrid Bergman in 1944.

Klassieke mystery thriller
Eén van de meest interessante speelfilms die de van oorsprong Engelse regisseur Alfred Hitchcock (1899-1980) in zijn Amerikaanse tijd heeft gerealiseerd, is Spellbound, een psychologische thriller uit 1945. Daarin worden de hoofdrollen gespeeld door Ingrid Bergman (1915-1982), die een van de eerste voor die regisseur zo fascinerende blondines was met wie hij meer dan eens heeft gewerkt: een raspaardje uit de stal [1] van Hitchcock. Verder kunnen we, als we de moeite nemen om weer eens te kijken, Gregory Peck (1916-2003) tegen, een acteur van de oude stempel. Michael Chekov (1891-1955) is de derde acteur in deze rolprent die een bekende figuur op het witte doek in die jaren was. In Spellbound vertolkt hij de markante rol van de Freudiaanse psychiater.
De wereldvermaarde beeldend kunstenaar Salvador Dali (1904-1989) zorgde voor de surrealistische, door de geanalyseerde patiënt geprojecteerde, 'droombeelden' in deze rolprent.
De film zal op vrijdag 29 april worden uitgezonden door BBC Two Television, tussen 09:35 uur en 11:20 onze tijd.

Regisseur Alfred Hitchcock. Foto van Jack Mitchell.

[1] Het begrip stal is hier bewust gekozen, vanwege de reputatie die deze regisseur had. Over hem deed het hardnekkige gerucht de ronde dat hij acteurs als vee beschouwde. Desgevraagd verklaarde de man met een glimlachje dat dit onjuist was, maar dat hij had gezegd dat je ze als vee moest behandelen.

Heel laat op de avond keuze uit twee rolprenten

Chaplin-biopic

Filmliefhebbers zullen het, heel laat op de avond van de tweede kerstdag, opnieuw moeilijk hebben als blijkt dat ze zullen moeten kiezen uit twee voortreffelijke speelfilms: de eerste op het tweede, Nederlandstalige Belgische televisienet Canvas, vanaf 23:10 uur tot half twee in de nacht op zondag 27 december. Want dan wordt aldaar de Brits-Amerikaans-Italiaans-Franse coproductie Chaplin uit 1992 voor u uitgezonden, geregisseerd door Richard Attenborough (*1923). De rolprent is een biopic over het leven van de uitzonderlijke filmlegende Charles Chaplin (1889-1977), vanaf zijn geboorte in 1889 in het Londense East End. Hierin komen we drie topnamen van het witte doek tegen: Robert Downey junior (*1965) als Charles Chaplin, Geraldine, de oudste dochter van de protagonist (*1944) en Anthony Hopkins (*1937) in de rol van George Hayden. Laatstgenoemde is inmiddels ervaren genoeg om Chaplin op diverse manieren te hebben meegemaakt.

Hitchcock-klassieker

Op de televisiezender Nederland 2 presenteert de Avro op tweede kerstdag, 's avonds vanaf 23:35 uur tot 01:45 uur in de nacht op zondag 27 december, één van de klassiekers van Alfred Hitchcock (1899-1980), waarover ongeveer vier decennia geleden werd beweerd dat deze, samen met diverse andere films definitief in de archieven zou verdwijnen en nimmer meer zou worden vertoond, noch in de cinema's, noch via het huiskamerbeeldscherm: The man who knew too much uit 1956 — een remake van de versie met dezelfde titel uit 1934 met onder meer Peter Lorre (1904-1964), gerealiseerd door dezelfde regisseur.

Deze film bevat de acht spannendste minuten uit de geschiedenis van de film in de eerste zes decennia van de twintigste eeuw: een aanslag die wordt gepleegd in de Londense Albert Hall, tijdens een concert. Hitchcocks toenmalige 'huiscomponist' Bernard Hermann (1911-1975) dirigeert in de film een eigen bewerking van de Storm Clouds Cantata voor vrouwenstem, gemengd koor en orkest op tekst van Dominic Bevan Wyndham Lewis (1891-1969), die Arthur Benjamin (1893-1960) voor de versie van 1934 had geschreven; Hitchcock speelt prachtig in op datgene wat in de partituur is voorgeschreven en dat wordt in close-up getoond: de spanning stijgt geleidelijk op een crescendo in de muziek. James Stewart (1908-1997) en Doris Day (*1922) spelen de belangrijkste rollen; Daniel Gélin (1921-2002) komt alleen in het begin van het verhaal voor.

De Nederlandse ondertitel van de film, die ik in 1961 voor het eerst zag, luidde Hoe een bekkenslag het lot van een Amerikaans gezin veranderde.

____________

Afbeeldingen

1. Poster voor de Chaplin-biopic uit 1992.

2. Meer klassieke filmposter voor de remake uit 1956 van Hitchcocks eigen thriller The man who knew too much.

Drie Hitchcock-films zaterdag op de beeldbuis

Dial M for Murder
De inmiddels alweer meer dan een halve eeuw oude speelfilm van Alfred Hitchcock, Dial M for Murder (1954), rouleerde in Nederland kort na de realese als U spreekt met uw moordenaar. Het eerste Nederlandstalige Belgische televisienet Eén zal deze film op zaterdag 23 februari tussen 14:05 en15:50 uur vertonen.
Ondanks de vijf sedertdien verstreken decennia is het een nog altijd even interessant en in alle opzichten perfect getimed stuk celluloid in kleuren, naar het toneelstuk van Frederick Knott [1]. Alles staat, ligt èn valt op zijn plaats binnen de steeds weer strakke regie van de grootmeester der superspanning, en voor het welslagen daarvan ging hij iedere keer weer met een enorme acribie te werk. Grace Kelly, Ray Milland en Robert Cummings spelen de hoofdrollen, en het is opvallend dat ook die spanningsboog nog altijd aanvaardbaar is. Zoals in elke Hitchcock-film komt de regisseur zelf [2] even kort in beeld in een cameo, tijdens een van de weinige buitenopnamen. Voor de rest is het een verfilmd toneelstuk met vrijwel alle scènes binnenskamers.
Tien jaar geleden is er een remake in roulatie gekomen met Michael Douglas in de rol die Ray Milland in de Hitchcock-versie speelt. Zoals bijna altijd, haalt de namaak het niet bij het origineel.

Frenzy
Zaterdagavond is op het eerste Duitse net ARD/Das Erste de tweede Hitchock-film van die dag te zien tussen 22:55 uur en 00:45 uur. Frenzy uit 1972, eveneens een rolprent in kleur, van weliswaar toch mindere kwaliteit dan Dial M for murder, maar de zwart/witte-, hier en daar verguizende, kritieken waren ook overdreven. Het script voor deze film is uit handen van Anthony Shaffer, naar de gelijknamige roman van Arthur La Bern (1909-1990). Daarin houdt een seriemoordenaar Londen 'in z'n greep'. We kunnen in de hoofdrollen Jon Finch, Alec McCowen en Barry Foster zien. In een van de bijrollen is Clive Swift van de partij, de man die later via de televisiereeks Keeping up Appearances furore zou maken als de gecastreerde echtgenoot van Hyacinth Bucket ("Its Bouquet!"). Ook werd de film, door anderen, als een revival van het vroeger niveau van Hitchcock gezien. Hoofdrolspeler Jon Finch (geb. 1941) was het daar niet mee eens, aangezien hij vond dat het geheel was gebaseerd op een 'goedkoop' boek. Gelijk heeft-ie.
Aangezien het hier om een nagesynchroniseerde versie handelt, willen we niet meer dan wijzen op de uitzending, maar deze vanzelfsprekend afraden vanwege het volstrekt imbeciele elelement dat daardoor ontstaat.

'Herrie om Harrie'
In het jaar dat de Hitchcock-komedie The trouble with Harry uit 1955 in Nederland uitkwam (1957), draaide deze in een toen nog ruim duizend stoelen tellend filmtheater van Tuschinski in mijn woonplaats. Ik was tien jaar oud, maar de leeftijdscategorie was aangegeven met Alle Leeftijden. Dat vond ik toen en nu verdedigbaar, doch wie schetst mijn en mijn grootvaders verbazing dat de Filmkeuring een leeftijd van 18 jaar vorderde toen de film enige jaren later opnieuw in dezelfde stad draaide, en nog weer een paar jaar later vond men 14 jaar kennelijk rijp genoeg om met een moordkomedie in het reine te kunnen komen. Ik mag aannemen, en in ieder geval hopen, dat iedereen het nu normaal zal vinden dat kinderen, die immers toch al de satansganse dag op die buis der verschrikkingen de meest afschuwelijke moorden en oorlogshandelingen te zien gekregen hebben, niet nog beschermd zouden moeten worden voor iets relatief onschuldigs.
Op één dag in het leven van captain Albert Wiles gaat alles mis. Naast die vreselijke Shirley MacLaine — eerste filmrol — spelen Edmund Gwenn en John Forsythe, die enige decennia later wereldfaam zou bereiken door zijn rol als de superrijke zakenman-huisvader-minnaar-manipulator etc. Blake Carrington in de afgrijzen genererende televisieserie Dynasty.
Voor deze film geldt eveneens dat het beter is te wachten tot een der Nederlandse, Belgische of Engelse zenders die eens in de aanbieding heeft, want het vermoffen van anderstalige films is ter helle jankend abject. (Eveneens op de ARD vanaf 00:55 uur tot 02:30 uur.) Het scenario is van John Michael Hayes naar een roman van Jack Trevor Story.

[1] Frederick Knott (1916-2002) schreef zelf het script op basis van zijn toneelstuk. Hij heeft een tweede thriller geschreven, die eveneens is verfilmd: Wait until dark (1966, film 1967).
[2] Alfred Hitchcock (1899-1980).

Afbeeldingen
1. Filmposter voor Hitchcocks Dial M for Murder.
2. De master of suspense aan het werk.
3. Filmposter voor Frenzy.
4. Jon Finch bij de daad in Frenzy.
5. Filmposter voor The trouble with Harry.
6. John Forsythe in The trouble with Harry.